گونه ای اوکالیپتوس با نام علمی Eucalyptus porosa در اواسط اسفند ماه 1382 از شهرستان دزفول (باغ فدک) جمع آوری شد و از برگ خشک آن به روش تقطیر با آب در دستگاه مدل کلونجر و به مدت 20 دقیقه اسانس گیری بعمل آمد. بازده اسانس براساس وزن برگ خشک معادل 0.57% (وزن اسانس در 100 گرم برگ خشک) محاسبه گردید.به منظور شناسایی کمی وکیفی ترکیبهای اسانس، نمونه اسانس حاصل به دستگاه کروماتوگراف گازی (GC) تزریق و تعداد 21 ترکیب در آن شناسایی شد. در میان ترکیبهای شناسایی شده، سه ترکیب 1، 8- سینئول (58.6%)، آلفا- پینن (12.8%) و نوپینون (11.3%) بالاترین درصد را به خود اختصاص می دهند.

جنس Scutellaria از خانواده Labiatae در ایران 20 گونه گیاه علفی چند ساله دارد که گونه Scutellaria pinnatifida A.hamilt علاوه بر ایران در شمال سوریه، عراق، تالش و افغانستان پراکنش دارد. به منظور بررسی ترکیبهای اسانس این گیاه سرشاخه های گلدار آن از منطقه توچال در استان تهران جمع آوری گردید و پس از خشک شدن در دمای محیط با روش تقطیر آب (Clevenger) اسانس گیری شد. اسانس به صورت لایه ای روغنی به رنگ زرد روشن و بازده %0.07 درصد بدست آمد.تجزیه و شناسایی ترکیبهای تشکیل دهنده اسانس با دستگاه کروماتوگراف گازی (GC) و کروماتوگراف گازی متصل شده با طیف سنج جرمی (GC/MS) با محاسبه شاخصهای بازداری و مطالعه طیفهای جرمی صورت گرفت. از میان 29 ترکیب شناسایی شده که %96.6 اسانس را تشکیل می دهند ترکیب ژرماکرن دی با 39% بیشترین میزان را به خود اختصاص می دهد. بعد از آن بتا- کاریوفیلن (٪23.2) بی سیکلو ژرماکرن (٪11.5) و فارسن (٪7.8) سایر ترکیبهای عمده تشکیل دهنده این اسانس می باشند.

To investigate the effect of vermicompost, N fertilizer and their integration on growth, biological and essential yields oil and its components in two populations (Varamin and Isfahan), an experiment was conducted in a randomized complete block design with three replications in the field of Isfahan Medicinal Plants Research Center in 2016. Fertilizer treatments including 100% urea, vermicompost 33.3 and urea 66.6%, vermicompost 66.6 and urea 33.3%, 100% vermicompost and control treatment (without fertilizer) as the first factor and Varamin and Isfahan populations as the second factor were selected. The results showed that the interaction effects of nitrogen fertilizer and populations on all studied traits were significant. In both populations, nitrogen fertilizer improved height, biological and essential oil yields, content of essential oil compounds (d-Carvone and its yield, α-phellandrene and linalool; except p-Cymene and Limonene in Isfahan population). Since in medicinal plants, the quantity (biological yield) and quality (essential oil and d-Carvone; the most important ingredient and the highest amount of essential oil in this experiment), 66.6% vermicompost + 33.3% urea in Varamin population, was the best treatment in the experiment. In addition an in the direction of human health and sustainable agriculture, it is possible to reduce 33% of chemical fertilizers application and pollution; however, in terms of other essential oil contents (α-phellandrene, Linalool and p-Cymene), 100% vermicompost fertilizer treatment was superior in Isfahan population.

مریم گلی (Salvia atropatana) از انواع گونه های بومی و متعلق به خانواده Labiatae است. سرشاخه گلدار تازه این گونه معطر در اواسط اردیبهشت ماه از شیراز جمع آوری و به روش تقطیر با آب برای اولین بار مورد استخراج و شناسایی قرار گرفت که در مجموع 32 ترکیب را شامل شد. در میان ترکیبهای شناسایی شده به ترتیبb-Caryophyllene  (16.3%)،Sclareol  (13.3%)،Hexyl octanoate  (12.2%) وBicyclogermacrene  (10%) بیشترین مقدار را به خود اختصاص دادند. این ترکیبها با استفاده از گاز کروماتوگراف توام شده با طیف سنج جرمی (GC/MS) شناسایی گردیدند.

جنس Bothriochloa از خانواده Gramineae در ایران یک گونه علفی چند ساله به نام .Bothriochloa ischaemum L دارد که علاوه بر ایران در جنوب اروپا، مناطق مدیترانه ای و آسیا پراکنش دارد. به منظور بررسی ترکیبهای اسانس این گیاه سرشاخه های گلدار آن از منطقه کرج در استان تهران جمع آوری گردید و پس از خشک شدن در دمای محیط با روش تقطیر با آب (Clevenger) اسانس گیری شد. اسانس به صورت یک لایه روغنی به رنگ زرد روشن و بازده 0.1% درصد بدست آمد.تجزیه و شناسایی ترکیبهای تشکیل دهنده اسانس با دستگاه کروماتوگراف گازی (GC) و گاز کروماتوگراف متصل شده با طیف سنج جرمی (GC/MS) با محاسبه شاخصهای بازداری و مطالعه طیفهای جرمی صورت گرفت. از میان 14 ترکیب شناسایی شده که 98% اسانس را تشکیل می دهند ترکیب viridiflorol با 73% بیشترین میزان را به خود اختصاص می دهد. بعد از آن kessane (12.7%)، valencene (3.5%) و (%3.1 a-selinene) سایر ترکیبهای عمده تشکیل دهنده این اسانس می باشند.

جنس Lepidium از خانواده Cruciferae در ایران 8 گونه دارد که گونه Lepidium sativum L. شاهی (ترتیزک) علاوه بر ایران در اروپای مناطق مدیترانه ای، آسیا و آمریکا پراکنش دارد. به منظور بررسی ترکیبهای شیمیایی اسانس آن برگهای گیاه کاشته شده از منطقه شمیران در استان تهران در تابستان 1383 جمع آوری گردید و پس از خشک شدن در دمای محیط با روش تقطیر با آب اسانس گیری شد. اسانس به صورت یک لایه روغنی به رنگ زرد روشن و بازده %0.3 بدست آمد. تجزیه و شناسایی ترکیبهای تشکیل دهنده اسانس با دستگاه کروماتوگراف گازی (GC) و کروماتوگراف گازی متصل شده با طیف سنج جرمی (GC/MS) با محاسبه شاخصهای بازداری و مطالعه طیفهای جرمی صورت گرفت. از میان 25 ترکیب شناسایی شده که %94.7 اسانس را تشکیل می دهند ترکیب کامفر با %19.8 بیشترین میزان را به خود اختصاص می دهد. ترکیبهای بعدی شامل -8,1 سینئول (%10.2) ، لیمونن (%8.5) و اپی بیسابولول (%7.9) می باشند.

سرشاخه گلدار و میوه گیاه شوید از مزرعه گیاهان دارویی واقع در مرکز تحقیقات البرز (کرج) جمع آوری گردید. از سرشاخه گلدار آن به روش تقطیر با آب و از میوه به روش تقطیر با بخارآب و از میوه به روش تقطیر با آب اسانس گیری به عمل آمد. بازده اسانس حاصل از سرشاخه گلدار 21/0 درصد و از میوه 42/2 درصد نسبت به وزن خشک اولیه محاسبه گردید. ترکیبات متشکله اسانسها با استفاده از دستگاه گاز کروماتوگراف (GC) و گاز کروماتوگراف متصل به طیف سنج جرمی (GC/MS) شناسایی گردید. در مجموع 13 ترکیب شناسایی شد که نوع و درصد آنها در اسانس سرشاخه گلدار و میوه متفاوت بود. ترکیب عمده در اسانس سرشاخه گلدار، الفا فلاندرن به میزان 05/56 درصد و در اسانس میوه، کارون به میزان 28/57 درصد بود در حالی که آلفافلاندرن در اسانس میوه فقط به مقدار 61/1 درصد موجود بوده و کارون در اسانس سر شاخه گلدار اصلا وجود نداشت. ولی لیمونن به عنوان دومین ترکیب عمده در هر دو اسانس موجود بوده و 23.78 درصد از اسانس سر شاخه گلدار و 19/33 درصد از اسانس میوه را تشکیل می داد.

جنس آویشن در نقاط مختلف ایران 14 گونه دارد که برخی از آنها انحصاری ایرانند (جم زاد، 1373). در این طرح تعدادی از گونه های بومی و غیر بومی آویشن شامل: .Thymus carnosus Boiss، آویشن کوهی kotschyanus Boiss. and Hohen، آویشن ایرانی T. persicus (Ronniger ex Rech. F.) Jalas، آویشن کرک آلود T. Pubescens Boiss. et Kotschy ex Celak و آویشن واقعی .T. serpyllum L از مناطق مختلف ایران در دو مرحله قبل از گلدهی و گلدهی جمع آوری گردیدند. از اندامهای هوایی خشک شده این گیاهان به روش تقطیر با بخار آب اسانس گیری بعمل آمد. مقدار اسانس به ترتیب ذکر گونه ها در زمان قبل از گلدهی (0.66%، 0.28%، 0.26%، 0.55%، 0.57%) و در مرحله گلدهی (0.86%، 2.1%، 0.43%، 1.45%، 0.90%) بود. در مجموع مقدار اسانس در مرحله رویشی کمتر از مرحله گلدهی بود. مقدار اسانس در دو گونه T. kotschyanus و T. Pubescens بیشتر از سایر گونه ها بود. تجزیه و شناسایی ترکیبهای تشکیل دهنده اسانسها به وسیله دستگاه های GC و GC/MS، با محاسبه شاخصهای بازداری کواتس و مطالعه طیفهای جرمی صورت گرفت. در مجموع 37 ترکیب (93.1% تا 98.3% اسانس) در مرحله رویشی و 39 ترکیب (88.2% تا 99.3% اسانس) در مرحله گلدهی شناسایی شدند. ترکیبهای عمده اسانسها در مرحله قبل از گلدهی و گلدهی کامل به ترتیب عبارت بودند از:T. carnosus، کارواکرول (2.2% و 2.5%)، تیمول (27.2% و 36.1%)، گاما - ترپینن (19.6% و 19.1%)، پارا - سیمن (26.2% و 21.3%)، بتا - کاریوفیلن (2.5% و 2.8%)، کارواکرول (2.2% و 2.5%) و بورنئول (1.6% و 1.6%)T. kotschyanus، کارواکرول (40.7%، 41.4%)، تیمول (26.9% و 19.5%)، گاما - ترپینن (7.3% و 10.3%)، پارا - سیمن (3.9% و 5.3%)، بتا - کاریوفیلن (1.8% و 2.5%) و بورنئول (1.3% و 2.4%)T. persicus، کارواکرول (39.0% و 27.1%)، تیمول (6.5% و 11.9%)، گاما - ترپینن (6.1% و 6.5%)، پارا - سیمن (7.5% و 10.2%)، بتا - کاریوفیلن (2.0% و 3.0%) و بورنئول (1.6% و 2.9%)T. Pubescens، کارواکرول (64.8%، 48.8%)، تیمول (11.9% و 13.9%)، گاما-ترپینن (6.1% و جزیی)، پارا - سیمن (2.9% و 12.7%)، بتا - کاریوفیلن (1.6% و 1.3%) و بورنئول (0.7% و 3.8%)T. serpyllum، تیمول (18.7% و 18.7%)، گاما - ترپینن (21.9% و 22.7%)، پارا - سیمن (21.1% و 20.75)، بتا - کاریوفیلن (7.1% و 0.1%) و بورنئول (3.9% و 3.1%) در اسانس گونه T. persicus در مرحله قبل از گلدهی و گلدهی به ترتیب ترکیبهای ژرانیول (15.7% و 9.4%)، ژرانیل استات (5.3% و 5.3%) و آلفا - ترپینئول (0% و 9.5%) یافت شدند. همچنین در گونه T. serpyllum جرماکرن دی (6.0% و 5.1%) یافت شد.                 

Salvia reuterana گیاهی علفی و پایا متعلق به تیره نعناع است که در بعضی از مناطق ایران از جمله استان لرستان به صورت وحشی می روید. بخش های هوایی این گیاه در مرحله پس از گلدهی از ارتفاعات شمال شهرستان الشتر واقع در استان لرستان در اوایل خرداد ماه 1384 جمع آوری گردید و پس از خشک شدن در سایه، با روش تقطیر با آب (Hydro-distillation) مورد اسانس گیری قرار گرفت (بازده اسانس %0.8 بود). اسانس بدست آمده از این گیاه به وسیله دستگاه کروماتوگرافی گازی (GC) و کروماتوگرافی گازی متصل به طیف سنج جرمی (GC/MS) تجزیه گردید. 46 ترکیب در اسانس این گیاه شناسایی گردید که %91.7 از کل اسانس را شامل می شود. جرماکرن D (%27.5)، بتا کاریوفیلن (%15.5)، لینالول (%12.5)، بی سیکلو جرماکرن (%9.2)، کاریوفیلن اکسید (%6.3) و اسپاتولنول (%5.7) ترکیب های اصلی روغن اسانسی این گونه را تشکیل می دهند.